بازار کاغذ و فرآوردههای سلولزی بهعنوان ستون فقرات صنعت چاپ، نشر و بستهبندی، بیش از هر زمان دیگری نیازمند ثبات و سیاستگذاری شفاف است. نوسانات قیمت، تأخیر در تخصیص ارز و نبود برنامه مدون برای واردات، چالشهایی هستند که مستقیماً بر فعالیت چاپخانهها، ناشران و تولیدکنندگان بستهبندی اثر میگذارند.
در همین راستا، نشست تعامل و همفکری فعالان حوزه کاغذ، مقوا، خمیرکاغذ، پالپ و آخال، با حضور نمایندگان بخش خصوصی و مسئولان دولتی در اتاق بازرگانی تهران برگزار شد؛ نشستی که محور اصلی آن، لزوم ثبات قیمت کاغذ و مدیریت اصولی بازار سلولزی بود.
چالشهای اصلی بازار کاغذ؛ از ارز تا تعرفه
در این نشست، نمایندگان انجمن واردکنندگان کاغذ و مقوا، مهمترین مشکلات این حوزه را تخصیص ارز، تأمین کالا و تعیین تعرفهها عنوان کردند. وابستگی بالای کشور به واردات کاغذ تحریر و نبود زمانبندی مشخص برای تخصیص ارز، باعث شده است واردکنندگان ناچار به تأمین کالا با ارز آزاد شوند؛ موضوعی که مستقیماً به افزایش قیمت نهایی کاغذ در بازار منجر میشود.
نبود رویه شفاف و یکسان در تخصیص ارز، از دیگر دغدغههایی بود که فعالان این صنعت به آن اشاره کردند؛ مسئلهای که میتواند زمینهساز بیاعتمادی و اختلال در زنجیره تأمین شود.
ثبات مقررات؛ مطالبه جدی بخش خصوصی
نمایندگان بخش خصوصی تأکید کردند که تغییرات ناگهانی مقررات تجاری و ارزی، یکی از عوامل اصلی بیثباتی در بازار کاغذ است. از نگاه فعالان صنعت، ثبات قوانین و امکان رقابت عادلانه، پیششرط مدیریت صحیح بازار و جلوگیری از التهاب قیمتی محسوب میشود.
در این میان، تشکیل کارگروههای تخصصی مشترک میان دولت، تشکلها و نهادهای نظارتی، بهعنوان راهکاری برای بررسی دقیق مشکلات و تصمیمگیری شفاف مطرح شد؛ راهکاری که میتواند نقش مهمی در کاهش تنشهای بازار ایفا کند.
بازار کاغذ بستهبندی؛ فشار هزینه بر زنجیره مصرف
یکی از بخشهای حساس مورد بحث، کاغذ بستهبندی و کارتن بود. فعالان این حوزه هشدار دادند که افزایش قیمت کاغذ بستهبندی، تأثیر مستقیم بر قیمت کالاهای مصرفی دارد و بهسرعت به سبد هزینه خانوار منتقل میشود.
کمبود آخال و محدودیت در واردات آن، از عوامل اصلی افزایش قیمت کاغذ بستهبندی عنوان شد. در شرایطی که آخال وارداتی قیمت پایینتری نسبت به نمونه داخلی دارد، محدودیتهای وارداتی فشار مضاعفی بر تولیدکنندگان وارد کرده است.
نگاه صنعت چاپ؛ کاغذ باید به مصرفکننده واقعی برسد
نمایندگان صنعت چاپ بر این نکته تأکید کردند که کاغذ یک کالای استراتژیک است و باید به دست مصرفکنندگان واقعی، یعنی چاپخانهها و ناشران برسد. از نگاه آنها، نقش دولت باید بیشتر بر نظارت و تنظیمگری متمرکز باشد، نه مداخله مستقیم در توزیع یا ایجاد رانتهای ناخواسته.
نوسانات شدید قیمت، تغییرات لحظهای مقررات و نبود امکان برنامهریزی بلندمدت، باعث شده است بخشی از سرمایه چاپخانهداران در مدت کوتاهی از بین برود؛ موضوعی که ادامه فعالیت این واحدها را با ابهام مواجه کرده است.
تحلیل نقش آفرین: چرا ثبات قیمت کاغذ حیاتی است؟
از منظر تخصصی، ثبات در بازار کاغذ و محصولات سلولزی، نهتنها یک مطالبه صنفی، بلکه ضرورتی برای بقای صنعت چاپ، نشر و بستهبندی است. بدون دسترسی پایدار به مواد اولیه با قیمت قابل پیشبینی، امکان برنامهریزی تولید، کنترل کیفیت و ارائه خدمات رقابتی از بین میرود.
برای چاپخانهها، نوسان قیمت کاغذ بهمعنای ناتوانی در قیمتگذاری دقیق سفارشهاست؛ مسئلهای که اعتماد مشتریان را کاهش میدهد و کل زنجیره ارزش چاپ را تحتتأثیر قرار میدهد. مدیریت اصولی واردات، استفاده از ظرفیت تشکلها و شفافیت در تخصیص ارز، میتواند مسیر بازگشت ثبات به این بازار را هموار کند.
جمعبندی
نشست فعالان حوزه کاغذ و سلولزی نشان داد که ثبات قیمت کاغذ یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی اجتنابناپذیر برای حفظ صنعت چاپ و نشر کشور است. تحقق این ثبات، نیازمند تعامل واقعی میان دولت، تشکلها و فعالان بازار، همراه با سیاستگذاری شفاف و پایدار است؛ مسیری که در صورت اجرا، میتواند از تعمیق بحران در صنعت چاپ جلوگیری کند.
منبع خبر: چاپ و نشر آنلاین
بازنویسی و تحلیل تخصصی: نقشآفرین
