تاریخ صنعت چاپ در کلاس درس؛ استفاده از دستگاه چاپ دستی قرن نوزدهمی برای آموزش دانشجویان
دانشجویان دانشگاه ایلینوی اوربانا-شمپین در آمریکا، با استفاده از یک دستگاه چاپ دستی متعلق به قرن نوزدهم، تجربهای عملی از تاریخ صنعت چاپ و شیوههای سنتی چاپ را به دست میآورند. این برنامه آموزشی با هدف آشنایی دانشجویان با فناوریهای اولیه چاپ و درک بهتر روند تحول صنعت چاپ برگزار شده است.
در این کارگاه آموزشی، دانشجویان تمامی مراحل چاپ را بهصورت عملی انجام میدهند؛ از پخش جوهر روی حروف سربی گرفته تا قرار دادن کاغذ، تنظیم دستگاه پرس و چاپ نهایی. این تجربه به آنها کمک میکند تا فرآیند چاپ سنتی را از نزدیک لمس کرده و تفاوت آن را با فناوریهای مدرن درک کنند.
این دستگاه چاپ آهنی سالها در دانشگاه برای آموزش هنر چاپ مورد استفاده قرار میگرفت و پس از مدتی نگهداری در بخش نمایش تاریخ اطلاعات، با انجام عملیات مرمت و بازسازی دوباره به چرخه آموزش بازگشته است.
رایان کوردل، استاد علوم اطلاعات و زبان انگلیسی دانشگاه، معتقد است آشنایی عملی با فناوریهای تاریخی، درک عمیقتری از روند تکامل اخبار صنعت چاپ و رسانهها در اختیار دانشجویان قرار میدهد. به گفته وی، هدف این دوره تنها مطالعه تاریخ چاپ نیست، بلکه دانشجویان باید با کار کردن مستقیم با تجهیزات قدیمی، عملکرد و محدودیتهای آنها را نیز تجربه کنند.
در کنار این دستگاه، یک پرس چاپ تاشو متعلق به قرن نوزدهم نیز در اختیار دانشجویان قرار گرفته است. این دستگاه نسبت به مدلهای قدیمیتر، تنها توسط یک نفر قابل استفاده است و نمونهای از پیشرفت فناوری چاپ در آن دوران به شمار میرود.
در این دوره آموزشی، دانشجویان علاوه بر چاپ، با حروفچینی دستی، چیدمان حروف سربی، قفل کردن فرم چاپ و صحافی کتاب نیز آشنا میشوند؛ مهارتهایی که نقش مهمی در شکلگیری صنعت چاپ مدرن داشتهاند.
کارشناسان معتقدند آموزش عملی تاریخ صنعت چاپ میتواند نسل جدید را با ریشههای فناوریهای امروزی آشنا کرده و درک بهتری از مسیر تحول ماشینآلات و فرآیندهای چاپ ایجاد کند.
تحلیل نقش آفرین
اگرچه امروز صنعت چاپ با بهرهگیری از ماشینآلات پیشرفته، اتوماسیون و فناوریهای دیجیتال مسیر تازهای را طی میکند، اما شناخت تاریخ صنعت چاپ همچنان اهمیت ویژهای دارد. آشنایی با روشهای سنتی چاپ، نهتنها ارزش تاریخی این صنعت را نشان میدهد، بلکه درک بهتری از پیشرفت فناوریهای امروزی ایجاد میکند. چاپخانه نقشآفرین معتقد است حفظ میراث صنعت چاپ به دلیل پیشینه خانوادگی علی شیری مدیرعامل مجموعه در کنار بهرهگیری از فناوریهای نوین، میتواند به انتقال دانش، افزایش مهارت نسل جدید و توسعه پایدار این صنعت کمک کند.