نشست هماندیشی راهبردی توسعه همکاریهای صنعت چاپ و بستهبندی ایران و افغانستان با حضور فعالان برجسته، مسئولان دولتی، تشکلهای صنفی و تجار دو کشور، در اتاق بازرگانی صنایع، معادن و کشاورزی ایران برگزار شد.
در این نشست، ظرفیتهای فنی و تولیدی صنعت چاپ ایران، نیازهای بازار افغانستان، آمارهای قابل توجه صادرات محصولات چاپی و بستهبندی، و همچنین فرصتهای توسعه همکاریهای دوجانبه مورد بررسی قرار گرفت. حاضران بر ضرورت تدوین تفاهمنامه مشترک، گسترش همکاریهای عملیاتی و تسهیل فرآیندهای تجاری میان دو کشور تأکید کردند.
تأکید بر خوشهسازی و همکاری غیررقابتی
بابک عابدین، رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان صنعت چاپ و بستهبندی ایران و رئیس اتحادیه چاپخانهداران و صحافان تهران، در این نشست با اشاره به سابقه طولانی همکاری میان ایران و افغانستان در حوزه چاپ و بستهبندی اظهار کرد:
روابط دو کشور در این صنعت محدود به امروز نیست و ظرفیتهای مشترک قابل توجهی برای توسعه همکاری پایدار وجود دارد.
وی با بیان اینکه ارزش واردات جعبه و کارتن افغانستان در سال ۲۰۲۴ حدود ۵۰ میلیون دلار برآورد شده است، افزود:
دستیابی به آمار دقیقتر میتواند زمینه برنامهریزی مؤثرتر و توسعه هدفمند صادرات را فراهم کند.
عابدین، فیلمهای پلیمری و لفافههای انعطافپذیر را مهمترین مزیت صادراتی ایران دانست و تصریح کرد:
رویکرد ایران در تعامل با افغانستان رقابتی نیست، بلکه مبتنی بر همکاری، تأمین نیاز بازار، ایجاد کریدورهای مرزی، انبارهای مشترک و استفاده از ظرفیت چاپخانههای توسعهیافته است.
توسعه تولید کاغذ، مقوا و بستهبندیهای پیشرفته
رئیس اتحادیه تولیدکنندگان و صادرکنندگان صنعت چاپ و بستهبندی ایران از توسعه خطوط تولید کاغذ و مقوا در کشور خبر داد و گفت:
با راهاندازی خطوط پیشرفته، امکان تأمین سالانه صدها هزار تن مقوای باکیفیت برای مصرف داخلی و صادرات، از جمله به بازار افغانستان، فراهم خواهد شد.
وی افزود:
ایران در حوزه چاپ لیبل، بستهبندیهای چندلایه، هاردباکس، ماشینآلات چاپ فلکسو و بستهبندی انعطافپذیر به سطح رقابتی قابل توجهی در منطقه رسیده است.
همکاریهای آموزشی و فرهنگی
عابدین با تأکید بر بعد آموزشی همکاریها خاطرنشان کرد:
فعالان صنعت چاپ افغانستان میتوانند از دورههای آموزشی مدیریتی و فنی ایران بهرهمند شوند. همچنین ظرفیت مناسبی برای چاپ کتاب، محصولات فرهنگی، تأمین مواد اولیه، فیلمهای بستهبندی و مواد شیمیایی مصرفی در سالنهای چاپ وجود دارد.
رشد چشمگیر صادرات محصولات چاپی به افغانستان
در ادامه نشست، عباس زارع، مدیرکل دفتر امور چاپ وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، افغانستان را مهمترین مقصد صادرات محصولات چاپی ایران معرفی کرد و گفت:
در ۹ ماه نخست سال ۱۴۰۳، صادرات محصولات چاپی ایران به افغانستان به حدود ۲۳ هزار تن به ارزش تقریبی ۱۰ همت رسیده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته، رشدی بیش از ۱۰۰ درصد داشته است.
وی افزود:
تنوع محصولات صادراتی نیز افزایش یافته و تعداد اقلام صادراتی از ۱۸ به ۲۵ نوع رسیده است که نشاندهنده توسعه توانمندیهای صنعت چاپ کشور است.
صنعت چاپ ایران و افغانستان؛ فرصت انتقال تجربه
رئیس کمیته چاپ و بستهبندی افغانستان نیز در این نشست، توسعه همکاریهای دوجانبه با ایران را فرصتی مهم برای تأمین منافع مشترک دانست و اظهار کرد:
اقتصاد افغانستان نیازمند ماشینآلات، تجهیزات و انتقال تجربه در صنعت چاپ است و با توجه به مشترکات فرهنگی، همکاری با ایران میتواند بسیار راهگشا باشد.
وی پیشنهاد تشکیل کمیته مشترک برای ارتباط مستمر با اتحادیه چاپخانهداران تهران را مطرح کرد و این اقدام را گامی مؤثر در ایجاد ارتباط پایدار و پاسخگویی به نیازهای دو طرف دانست.
این نشست با حضور جمعی از چاپخانهداران، فعالان صنعت چاپ و بستهبندی ایران، نمایندگان شرکتهای تولیدی، بازرگانی و انتشاراتی بزرگ، و هیئت افغانستانی شامل رئیس کمیته چاپ و بستهبندی افغانستان، رئیس اتحادیه چاپخانهداران هرات و نماینده رسمی ماشینآلات هایدلبرگ برگزار شد و طرفین ضمن بررسی چالشها، بر توسعه همکاریهای مشترک تأکید کردند.
تحلیل نقشآفرین در توسعه همکاریهای صنعت چاپ و بستهبندی ایران و افغانستان
تحولات اخیر در حوزه همکاریهای صنعت چاپ و بستهبندی میان ایران و افغانستان نشان میدهد که این صنعت، بیش از گذشته در حال حرکت به سمت تعاملات منطقهای و صادراتمحور است. شکلگیری نشستهای تخصصی، تدوین تفاهمنامههای مشترک و تمرکز بر انتقال دانش فنی، همگی بیانگر آن است که صنعت چاپ میتواند به یکی از پیشرانهای اصلی توسعه تجارت غیرنفتی کشور تبدیل شود.
در این میان، نقش چاپخانههای حرفهای و ساختارمند مانند چاپخانه نقشآفرین اهمیت ویژهای پیدا میکند. برخورداری از زیرساختهای فنی بهروز، توان تولید در تیراژ بالا، تجربه در اجرای پروژههای صادراتی و پایبندی به استانداردهای کیفی، این مجموعهها را به حلقهای کلیدی در زنجیره ارزش همکاریهای بینالمللی تبدیل کرده است.
چاپخانه نقشآفرین با تمرکز بر چاپ افست چهار رنگ و پنج رنگ، کنترل دقیق کیفیت، مدیریت رنگ و تحویل منظم پروژهها، میتواند در تأمین نیازهای بازارهای هدف از جمله افغانستان، نقش اجرایی و عملیاتی مؤثری ایفا کند. چنین واحدهایی نهتنها ظرفیت فنی صنعت چاپ کشور را به نمایش میگذارند، بلکه به اعتمادسازی در بازارهای منطقهای و تثبیت برند «چاپ ایران» در عرصه بینالمللی کمک میکنند.
در مجموع، همافزایی میان سیاستگذاری اتحادیهها، حمایتهای دولتی و حضور فعال چاپخانههای توانمند، مسیری واقعبینانه برای توسعه صادرات، افزایش ارزآوری و ارتقای جایگاه صنعت چاپ ایران در منطقه ترسیم میکند؛ مسیری که نقشآفرینها در آن، فقط مجری نیستند، بلکه بازیگران اصلی بهشمار میآیند.
